Ana Sayfa | Site Ağacı | Site Hakkında | Site İçi Arama | Bize Ulaşın  
Analitik Kimya
Anorganik Kimya
Fizikokimya
Polimer Kimyası
Organik Kimya
Genel Kimya
Enstrümental Kimya
Su ve Çevre Kimyası
Gıda Kimyası
Ambalaj Kimyası
Deney Öncesi Hazırlık
Gıda Analizleri
Yem Analizleri
Su Analizleri
Temizlik Mad. Analizleri
Kaliksarenler

Bu tür moleküllerin yapısı arkeolojik kazılardan çıkarılan sunak, tas, vazo, sepet veya saksı görünümündeki kaplara benzediği için Calix kelimesiyle adlandırılmıştır. Bunların özelliği belli bir hacim kaplayan moleküller olmasıdır. Tıpkı bir saksı gibi üstü geniş, altı dar olan bir yapıya sahiptir. Bu alanda David Gutsche’nin çalışmalarının önemli bir yer aldığını söylemek gerekir.

 

 

 

Tipik bir kaliksaren şekilde görüldüğü gibidir. Kaliksarenlerin isimlendirilmesi yine sistematik olmaktan ziyade gelenekseldir. Calix[4]aren dendiğinde dört adet benzen ünitesinin (ve dolayısıyla dört adet metilen köprüsünün) yapıda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu tür moleküllerde, başlangıç maddesi fenol olduğundan halkanın iç kısmında dört adet hidroksil grubu eşlik eder. Bu hidroksil gruplarına intraannüler hidroksiller de denir. Kaliksarenlerin “reçinelerden molekül sepetlerine geçiş” olarak tarif edilmesi, bir tarihsel gelişime işaret etmektedir.

 

Kaliksarenlerin oluşumu fenol-formaldehit reçineleriyle benzerlik göstermektedir. Aradaki tek fark, fenol formaldehit reçinelerinin polimer yapılı olmasına karşın, kaliksarenlerin daha küçük oligomerlerin halkalaşması şeklinde olmasıdır. Bu yüzden, öncelikle tarihsel gelişimi daha iyi anlayabilmek için fenol-formaldehit reçinelerinin oluşumuna bakalım.

 

 



 

Şekilden görüldüğü gibi, fenol hidroksilinin orto konumları ile ve para konumuna formaldehidin saldırmasıyla buralarda metilen köprüleri oluşmakta ve ikinci bir fenol molekülü bu bölgelerden bağlanmaktadır. Bu türden bileşiklerin ilk ciddi sentezini Adolf von Bäyer yapmış, daha sonra Leo Bäkeland bu işi ticari anlamda oldukça geliştirmiştir. Daha sonra, kendi adına “Bakalit” adı verilen reçineyi bulmuştur. Bakalit ve benzeri maddeler kuvvetli plastik özelliğine sahip olduğundan ve yalıtkan olduğundan özellikle elektrikli cihazlarda 1970’li yıllara kadar ihtiyacı başarıyla karşılamıştır.

 

Bakalit yapımına benzer şekilde, fenol yerine aşağıda görülen birimlerin kullanılması da çeşitli ilginç özellikte malzemelerin oluşması mümkün olmuştur. Bunların hepsinin ticari adları vardır.

 

 

 

Bakalit gibi düzensiz polimerler yerine daha çizgisel (çizgisel) polimerlerin yapılması, fenol birimlerinin para mevkiinde sübstitüent bulunmasıyla mümkün olmaktadır. Böylece yalnızca orto konumları serbest kalacağından “tespih tanesi” gibi bir dizilmiş olacaktır. Alois Zinke’nin 1942 yılında yaptığı araştırmaların ürünü olun bu tür bileşiklerde kullanılan sübstitüentler alkil, But, izobutil, sikloheksil, fenil, benzil gibi sübstitüentlerdir. Burada bir konuyu hatırlatmakta fayda vardır. Reaksiyon uygun şartlar altında yapıldığında polimerleşme yerine halkalaşmaya gitmek mümkündür.

 

 

 

Rezorsinol gibi bir difenol bileşiği formaldehit veya başka bir aldehit ile reaksiyona sokulduğunda uygun şartlarda hidroksil gruplarının dışarıya doğru yöneldiği (ekstraannüler) yapılar elde edilebilmektedir. Kaliks-[4]-rezorsinaren bileşiğinin kaba sentezi aşağıdaki gibidir. Reaksiyon asidik ortamda gerçekleşmektedir.

 

 

 

Çizgisel reçinelerde bulunan fenolik gruplar etilenoksi köprüleri üzerinden uzun alkil zincirleriyle sübstitüe edilince, ele geçen maddelerin petrol üretiminde kullanılan bazı ara ürünlerde emülsiyon bozucu özelliğe sahip olduğu bildirilmiştir.

 

Bu bileşikler üzerinde yapılan araştırmalar derinleştikçe, evsahibi-konuk ilişkileri hakkında öğrenilen yeni bilgiler ışığında, kaliksarenlerin örneğin hemoglobin molekülündeki porfirin halkasının basit bir modeli olarak düşünebileceği ileri sürülmüş ve bazı enzim sistemlerinin çalışma mekanizması bu model üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır.

 

 

 

Bu tür bileşiklerin 13C ve 1H NMR spektrumlarında, çizgisel yapıdan halkalaşmaya gidildikçe protonların türünün azaldığı ve ciddi bir sadeleşme gözlendiğini belirtmekte yarar vardır.

Adobe Acrobat Reader Adobe Acrobat Reader


Belge Ziyaretçi Sayısı: 4824
Kitaplar
Tezler
Tez Arama
Sözlük
Yenilenen ORLAB katalogu için info@orlab.com.tr adresinden istekte bulunabilirsiniz.
Ayrıntılar




NMR kimyasalları hakkında herşey www.nmrkimyasallari.com
Ayrıntılar




LabSafe Laboratuvar ve İş Güvenliği Kataloğu
Ayrıntılar




Merck Laboratuvar El Kitabı II. baskısı çıktı.
Ayrıntılar




 
Son Eklenen Belge Tarihi: 07.08.2021 • Toplam Ziyaretçi Sayısı : 25052670
Her hakkı saklıdır © Kimyaevi
 
Orlab Merck