Ana Sayfa | Site Ağacı | Site Hakkında | Site İçi Arama | Bize Ulaşın  
Analitik Kimya
Anorganik Kimya
Fizikokimya
Polimer Kimyası
Organik Kimya
Genel Kimya
Enstrümental Kimya
Su ve Çevre Kimyası
Gıda Kimyası
Ambalaj Kimyası
Deney Öncesi Hazırlık
Gıda Analizleri
Yem Analizleri
Su Analizleri
Temizlik Mad. Analizleri
Giriş

Sembolü Cd, atom numarası 48 olan kadmiyumun İngilizce’si ise Cadmium dur. Atom tartısı 112,41 , yoğunluğu 8,64 , ergime noktası 321 0C , kaynama noktası 767 0C , değerliği + 2 , elektronları 2, 8, 18, 18, 2 dir.

Kadmiyum tabiatta bütün çinko madeni filizlerinde takriben % 0,5 kadar bulunur. Kadmiyum metali, çinko gibi, oksidinin, yani CdO nün kömür ile indirgenmesiyle elde edilir. Teknikte ham çinkonun destilasyonunda ilk fraksiyon olarak destile olur. Zira kaynama noktası çinkonunkinden daha aşağıdır.

Bu metal gümüş gibi beyaz renklidir ve elektriki gerilim sırasında çinkonun sağında bulunur. Kadmiyumda, çinko gibi, demir levhaları paslanmaktan koruyan iyi bir metaldir. Kadmiyum dişlerin doldurulmasında kullanılan malgamaların ve düşük sıcaklıklarda eriyen alaşımların, mesela Wood metalinin elde edilmesinde kullanılır.

Analitik olarak Cd tuzları, çözeltilerden H2S ile sarı renkli CdS şeklinde çöktürülür.

Toksik potansiyele sahip kadmiyum suya bazı galvenize boruların bozunması, plastik endüstrisinde stabilizatör maddesi olarak kullanılmasından ve endüstri artıklarının karıştırılmasından gelebilir.

Kadmiyumun metabolizmasına bakacak olursak, barsak ve akciğer kanalınca çok az adsorbe olur. Sindirim sistemi ile emilmeye alınan kadmiyumun kimyasal şekli, keza yaş, Ca++, Fe++, Zn++ ve protein noksanlığı gibi çeşitli faktörler etki yaparlar. Kurşunda olduğu gibi midenin durumu da emilmeyi etkiler. Dolu midede emilme güç olurken boş bir midede emilme daha süratli olmaktadır. İnsanlara radyoaktif kadmiyum verildiğinde % 4,7 - 7 si mideden adsorbe olmaktadır. Gıda içindeki demir, kalsiyum ve protein noksanlığı gibi faktörler gastrointestinal emilmeyi artırmaktadır. Özellikle noksan demir alan kadınlarda kadmiyumun % 20 den fazlası emilmektedir. Solunum sistemi ile emilme solunum derinliği ve solunum adedine de bağlı olarak Cd içeren toz zerreciklerinin büyüklük ve eriyebilirliliğine bağlıdır.

0.1 milimikron büyüklüğünde partiküllerin % 50 si akciğerlerde tutulurken, 2 milimikron büyüklüğündeki partiküllerin % 20 si akciğerlerce tutulmaktadır. Partikül büyüklükleri üzerine yapılan bir çalışmada havadaki kadmiyumun % 20 sinin, sigara dumanı içindekinin % 50 sinin akciğerlerce alındığı bilinmektedir. Emilen kadmiyum önce kana karışır, sonra vücudun bazı bölgelerine yerleşir. Karaciğer ve böbrekler Cd un depolanma yeridir. (Akümüle kadmiyumun takriben % 50 si bu organlarda bulunur. Kadmiyum büyük oranlarda metallothioneine olarak bilinen nispeten moleküler kütleye sahip bir proteine bağlanır. Bu metal bağlayan proteinin kadmiyumun taşınması ve adsorbe olmasında rol aldığına inanılmaktadır. Vücut içinde uzun bir biyolojik yarı ömrü vardır. (13 - 38 yıl) Plasenta kadmiyumu geçirmediğinden yeni doğanlarda hemen hemen hiç kadmiyum bulunmaz. (1 ugr) Halbuki 50 yaşındaki şahısların vücutlarında 10 - 50 mg kadmiyum vardır. Kadmiyumla çalışılan bölgelerdeki işçilerde bu miktar 1000 mgr a kadar çıkar. Sigara içmeyenlerin kanlarında 20 ugr/lt nin altında Cd vardır. Vücuttan atılması yavaş olup, genellikle idrarla atılır, idrarla atılır. İdrarda kadmiyumun bulunuşu vücudun Cd alıp almadığına iyi bir ölçüdür.

Kadmiyumun sağlığa etkisi ise

Galvenize mutfak kaplarından kadmiyumun gıdalara bulaşması şiddetli mide barsak bozukluklarına neden olduğu bildirilmiştir. Kadmiyumun insanlar için ağız yoluyla akut öldürücü dozu henüz tespit edilememiştir, ancak yüzlerce miligram olduğu tahmin edilmektedir. Fazla miktardaki kadmiyum oksit toz ve dumanına maruz kalan endüstri işçilerinde  bronşit, amfi zem, kansızlık ve böbrek taşları teşekkülü görülmüştür. İnsanlarda kadmiyumun esas biriktiği yer böbreklerin cartex bölgesidir. Bu nedenle Cd zehirlenmelerinde proteinuria, glucosuria ve aminoaciduria daima bulunmaktadır. İçme sularında çok düşük oranda bulunan kadmiyumun herhangi bir yan etkisi bildirilmemiştir. Ancak galvenize (Cd la kaplı) kaplarda hazırlanan bazı içeceklerin çocuklarda akut etkisi görüldüğü bildirilmiştir. Uzun süre düşük oranlarda ağızdan kadmiyum verilen deney hayvanlarında yüksek tansiyon tesbit edilmiş ise de insanlarca ise halen, alınan kadmiyum ile yüksek tansiyon arasında bir ilgi tespit edilememiştir.

Endüstride fazla miktarda kadmiyuma maruz kalan erkeklerde prostat kanseri riskini artırmakta ise de kadmiyumun insanlarda kanser yapma olasılığı çok zayıftır. Maruz kalınan kadmiyum ve kandaki kadmiyum konsantrasyonu arasındaki ilgi henüz çözülememiştir. Bu nedenle de kandaki oran için belirgin bir biyolojik hudut tespit edilememiştir.

İnsanlara tek doz halinde ağızdan verilen 3 mg kadmiyumun hiçbir etkisi yoktur. FAO ve WHO eksperlerince yapılan bir çalışma sonucuna göre kadmiyum için bir haftada azami 400 - 500 mikrogramdır. Günde 57 - 71 mikrogram alınan miktar hudut olarak tespit olunmuştur. Bu miktarlar endüstride çalışan yetişkin insanlar içindir. Etkili eşik dozu 200 mikrogram/gündür. Bu miktar günlük 12 mikrogram/gün emilmeye tekabül eder.(ağızdan alınan miktarın % 6 sının emilebileceği tahmin edilerek) Günlük doz 57 - 71 mikrogram olarak tavsiye olunmaktadır.

Kadmiyumun Suda Bulunuşu

Kadmiyum kaynağının tabiatı ve suyun asiditesi kadmiyumun çözünürlüğüne tesir eder. Yüzey suları, endüstri atıklarının deşarjı ile ve lâğımlı topraklarda kirlendiğimden birkaç mikrogram daha fazla Cd içerir. Kullanma suyundaki Cd miktarı çok azdır. Tasfiye sisteminde Cd’u gidermek için bazen miktarı artırılır. Musluk suyundaki daha fazla miktardaki Cd, kurşun kaplama borularla, kurşun esaslı lehimlerle ve demir borularla ilgilidir.

Alınma Yolları :

a)  İçme Suyu : İçme suyunda Cd miktarı normal olarak litrede 1 mikrogram veya daha azdır. Litrede 5 µgr Cd a rastlanmıştır. Nadir olarak 10 µgr / lt bulunur. Cd un yüksek miktarlarda bulunması bir ihtimal arazideki suyun düşük pH sından ileri gelebilir. Böylece Cd lu su, dağıtma sistemlerinde daha fazla korozif tesir gösterir. Sudaki Cd miktarı, su boru sistemiyle suyun uzun süreli temasının bir fonksiyonu olup, sonuç olarak miktarı, aynı musluktan günün farklı saatlerinde alınan suda değişiklik gösterir. Günde 2 litre su içen kişinin sudan aldığı Cd miktarı günde 1 µgr dan çok ve 10 µgr dan az hesap edilmiştir. Bu hesaplarda alınan bütün Cd un sindirildiği varsayılır.

b) Yiyecekler : Birçok yiyecekte eser miktarda Cd bulunur. Kirlenmiş toprak (endüstri arıkları ve gübre olarak lağım çukuru kullanıldığında) veya kirli sular miktarın artmasına sebep olurlar. Aynı şekilde hayvanların kirlenmiş meralarda otlamasıyla da miktar artar. Hayvanların böbrek ve karaciğerinde Cd birikir ve bunları yiyen kişiler normalden daha fazla Cd alırlar Cd midye, istiridye gibi deniz ürünlerinde de birikir. Diğer bir Cd kaynağı da fosfat gübreleridir. Cd birçok yiyecekte 0,1 mg / kg (ıslak ağırlık) dan az bulunur. Diyetle alınan Cd miktarı günde 15 – 60 µgr arasında değişir.

c) Havayla : havadaki miktar çok düşüktür. Cd la ilgili endüstri alanlarında m3 de 0,001 – 0,5 µgr arasında ortalama miktar değişir. Bir şahsın günde 0,5 µgr dan az Cd u solunum yoluyla aldığı hesaplanmıştır. Kirlenmiş alanlarda bu miktar 3,5 µgr / gün olarak hesaplanmıştır. Havada bulunan kadmiyumlu parçacıkların % 25 inin depolandığı hesaplanmıştır.

d)  Sigarayla : Her sigarada 1,2 µgr Cd bulunur. Çünkü yüksek sıcaklıkta Cd uçar ve sigara içilirken solunur. Çeşitli tütünlere göre ortalama 20 sigarada 2 – 4 µgr Cd solunumla alınır ve tahmini % 50 si akciğerde birikir.

Adobe Acrobat Reader Adobe Acrobat Reader


Belge Ziyaretçi Sayısı: 3635
Kitaplar
Tezler
Tez Arama
Sözlük
Yenilenen ORLAB katalogu için info@orlab.com.tr adresinden istekte bulunabilirsiniz.
Ayrıntılar




NMR kimyasalları hakkında herşey www.nmrkimyasallari.com
Ayrıntılar




LabSafe Laboratuvar ve İş Güvenliği Kataloğu
Ayrıntılar




Merck Laboratuvar El Kitabı II. baskısı çıktı.
Ayrıntılar




 
Son Eklenen Belge Tarihi: 07.08.2021 • Toplam Ziyaretçi Sayısı : 25052648
Her hakkı saklıdır © Kimyaevi
 
Orlab Merck