Ana Sayfa | Site Ağacı | Site Hakkında | Site İçi Arama | Bize Ulaşın  
Analitik Kimya
Anorganik Kimya
Fizikokimya
Polimer Kimyası
Organik Kimya
Genel Kimya
Enstrümental Kimya
Su ve Çevre Kimyası
Gıda Kimyası
Ambalaj Kimyası
Deney Öncesi Hazırlık
Gıda Analizleri
Yem Analizleri
Su Analizleri
Temizlik Mad. Analizleri
02. Gıda Katkı Maddeleri ve İlgili Terimlerin Tanımları, Kullanılan Kısaltmalar

Gıda maddesi:  İnsanoğlunun varlığını sürdürebilmesi için gerekli olan besin öğelerinin ( protein, yağ, karbonhidrat, vitamin, madensel madde v.s) kaynağını oluşturan, tütün ve ilaç hariç yenilen ve içilen ham, yarı veya tam işlenmiş her türlü maddedir (7).     

Gıda katkı maddesi:  Gıda katkı maddeleri Türk Gıda Kodeksi Mevzuatın’da şöyle tarif edilmektedir:

Tek başına gıda olarak tüketilmeyen, ham gıda veya yardımcı gıda maddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri olan veya olmayan, seçilen teknoloji gereği kullanılan, işlem veya imalat sırasında kalıntı veya türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın üretilmesi, işlenmesi, hazırlanması, ambalajlanması, taşınması, depolanması sırasında gıda maddesinin tad, koku, görünüş, yapı ve diğer hususiyetlerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak amacıyla kullanılan maddelerdir (10, 22, 26,35).

Diğer bir deyişle gıda katkı maddesi, bir ürünün ana bileşeni olmayan fakat o ürünün işlenmesi, ambalajlanması, veya depolanması ile ilgili farklı amaçlar için ürüne ilave edilen kimyasal madde veya maddeler karışımıdır (27).

İşlem yardımcıları:  Tek başına ana bileşen olarak kullanılmayan, hammaddenin, mamul maddenin veya ana bileşenlerin işlenmesinde, seçilen teknoloji gereği kullanılan, işlem veya imalat sırasında kalındı veya türevleri kaçınılmaz olarak bitmiş üründe de bulunabilen (işlemler sırasında kullanılan alet ve ekipmanlar hariç) maddelerdir (21,7).

Ana bileşen-ingrediyen:  Bir gıda maddesinin bileşiminde, spesifik özelliklerini vermesi nedeniyle mutlaka yer alması gereken ve o gıda maddesinin tanımında adı geçen maddedir (7).

Maksimum miktar:  Üründe kullanılabilmesine izin verilen en yüksek miktar (7, 9, 16).

Uygun teknolojinin gerektirdiği:  Uygun bir teknolojik uygulama için bir gıda katkı maddesinin mamulde bulunmasına izin verilen en yüksek sınırını mamulde beklenen nitelikleri verebilen ve imalatçı firmanın sorumluluğu altında kendiliğinden belirlenen en düşük miktarıdır (7).

Avrupa Topluluğu Kodu:  Her bir gıda katkı maddesi için Avrupa Topluluğu tarafından belirlenen kod numarasıdır (7,9).

Renk kodu:  Gıda renklendiricileri için uluslar arası renk kod numarasıdır (7).

NOEL:  NOEL, deney hayvanlarında saptanabilir ters bir etki oluşturmayan, kg-vücut ağırlığı başına düşen maksimun mg madde miktarıdır (7,12).

ADI:  İnsanlarda güvenli olan doza ulaşılabilmesi için: NOEL değeri, emniyet faktörüne bölünür.  Emniyet faktörü genellikle 100 olarak belirlenmiştir.  Diğer bir deyişle deney hayvanlarında hiçbir yan etki yaratmayan dozun yüzde biri insanlarda güvenli olarak kabul edilmiştir.  Bu yöntem 1954 yılından beri gıda katkıları için uygulanmaktadır.  Geride kalan 40 yılı aşkın sürede edinilen deneyimler bu uygulamanın yeterli koruma sağladığını göstermektedir.  ADI (Günlük alınmasına izin verilen miktar) değeri insanlarda güvenli doz olarak kabul edilir (21,12).

 

 

 

MPI:  MPI' in ADI'dan farkı, değerin kg insan ağırlığı başına değil, birey başına hesaplanmasıdır.  Hesaplamada ortalama insan canlı ağırlığı 60 kg olarak kabul edilmiştir.  Günlük alınmasına izin verilebilir madde miktarıdır.  (ADI x 60 mg/ kg/gün) (7,12).

MPL: Her gıda aynı oranlarda tüketilmemektedir. Örneğin baharatta bulunan bir kontaminat ile tahılda bulunan bir kontaminatın kalıntı limiti hesaplanırken gıda faktörü olarak adlandırılan günlük tüketim miktarları hesaba katılmalıdır. MPI değerinin gıda faktörüne bölünmesi ile MPL değerine ulaşılır (12).  Bu değer gıdada bulunmasına izin verilen maksimum düzeydir  Bu değerler,  ADI gıda faktörü ve 60 kg olarak kabul edilen yetişkin vücut ağırlığı dikkate alınarak hesaplanmaktadır (7,21). 

MPL (Tolerans, mg/kg) = MPI/Gıda Faktörü (kg olarak söz konusu gıdanın günlük tüketim miktarı) 

TMRI:  Teorik maksimum kalıntı miktarıdır. MPI’yı geçmesine izin verilmez (7).

GRAS:  Genel olarak güvenilir zararsız kabul edilen anlamına gelmektedir.  Amerika Gıda ve ilaç yönetimi (FDA) bazı katkı maddelerini sadece belirli amaçlar için ve belirli şartlara uyulduğunda GRAS olarak kabul etmiştir.  GRAS olarak nitelenen her bir katkı maddesini GRAS olarak nitelenmeyen muhtemel diğer versiyonlarından ayıracak tüm özellikler tatminkar bir şekilde tanımlanarak yayımlanmıştır.  Bir katkı maddesi belirlenmiş şartların dışındaki farklı durumlarda kullanılıyorsa o zaman bu madde GRAS olmayabilir.  Örnekleyecek olursak:  A maddesi içeceklere 0.01 ppm konsantrasyonun altında katılırsa GRAS`tır. Bu konsantrasyonun üzerinde katılırsa veya içeceklere değil de yiyeceklere katılırsa GRAS olmaz.  Dolayısıyla hazırlanan listede GRAS yazılı olan katkı maddesi GRAS izni alındığı şartlarda kullanıldığı varsayılarak GRAS denilmiştir. Şayet üretici firma belirlenen şartlara uymamışsa (ki biz bunu bilemeyiz) o zaman GRAS olarak görünen bir katkı maddesi zararlı olduğu şartlarda kullanılmış demektir (16).        

NS:  ADI değeri sınırlaması yoktur (9).

Raf Ömrü:  Gıda maddelerinin üretim tarihinden itibaren uygun şartlarda spesifik özelliklerini muhafaza edebildiği süredir (9).

Adobe Acrobat Reader Adobe Acrobat Reader


Belge Ziyaretçi Sayısı: 23168
Kitaplar
Tezler
Tez Arama
Sözlük
Yenilenen ORLAB katalogu için info@orlab.com.tr adresinden istekte bulunabilirsiniz.
Ayrıntılar




NMR kimyasalları hakkında herşey www.nmrkimyasallari.com
Ayrıntılar




Merck Laboratuvar El Kitabı II. baskısı çıktı.
Ayrıntılar




 
Son Eklenen Belge Tarihi: 07.08.2021 • Toplam Ziyaretçi Sayısı : 25216628
Her hakkı saklıdır © Kimyaevi
 
Orlab Merck